MUST read: Filosofie voor een weergaloos leven

filosofie voor een weergaloos leven

Het is mega spannend tegen een groep (onbekende) mensen met overtuiging te zeggen dat ze het een of ander echt móeten doen. Want we zijn zo lekker uniek en verschillend van elkaar, hebben allemaal andere interesses en voorkeuren. En onderaan de streep kan het dan zomaar zijn dat ik een stukje tijd van iemand heb geclaimd door een toneelstuk, wijn, tentoonstelling, whatsoever aan te raden die die persoon totaal niet interesseerde. MAAR, beste lezer, dat gezegd hebbende én met deze kennis van zaken: het boek ‘Filosofie voor een weergaloos leven’ van Lammert Kamphuis móet je echt lezen!

Lammert Kamphuis is filosoof en docent van de School of Life in Amsterdam. Daarnaast geeft hij workshops en lezingen en sprak hij afgelopen zes jaar op Lowlands. Kamphuis is dus zeg maar een toffe, niet-stoffige-en-geen-geiten-wollen-sokken filosoof. Hij wordt geprezen voor de manier waarop hij complexe filosofische onderwerpen toegankelijk en toepasbaar maakt. En dát is precies wat hij in dit boek deed: hij gebruikt de grote meesters der levenswijsheden uit de oudheid tot nu, waarmee hij huidige onderwerpen, problemen en/of uitdagingen aanpakt. Zo spreekt hij in hoofdstuk 1 al over Cicero (106-43 v.Chr), maar begint hoofdstuk 2 met een citaat van Brad Pitt in de film Fight Club. En al deze wijze uitspraken en kennis koppelt hij aan zaken die ons allemaal aangaan: werk, vrijheid, kunst, smartphones, geloof, vriendschap etc.

Klinkt misschien nog niet overtuigend en/of verrassend genoeg? Wat vind je dan van deze: de titel van het boek slaat op weergaloos in de zin dat het niet ‘weer’ (opnieuw) gaat, het is eenmalig: “je bent onvoorbereid wakker geworden in de unieke, onherhaalbare uitvoering van jouw eigen leven”. We staan als het ware op een podium in een theaterzaal, zonder levensscript of enig idee wat we moeten doen – freaky! En om die paniek de baas te worden gaan we massaal aan de yoga en de meditatie. Want dat geeft rust en maakt dat we niet meer nadenken over dit script. De filosofie, en daarmee Lammert, zegt: “niet door te stoppen met denken vind je rust, maar door je denken uit te dagen en te verrijken met eeuwenoude en kersverse filosofische ideeën.” Die begin je te voelen, toch? 

Extra poging en tikkeltje praktischer: in zijn hoofdstuk over cijfers zegt Kamphuis dat het lijkt alsof we meer controle hebben in het leven doordat we de werkelijkheid omzetten in cijfers (km/h, rapportcijfer, percentages, Celsius graden etc.). Hierdoor voelt de wereld als een veilige en overzichtelijke plek. Deze kwantitatieve benadering leidt echter ook tot humeurschommelingen (tegenvallen van aantal likes op Facebook of je snelheid op Strava) en slaat ons talent voor voelen dood: onze fitbit vertelt ons tegenwoordig wat ons gevoel is na ons aantal uren slaap en stappen. Kamphuis zegt daarover: “in delen van het leven waar waarden en kwaliteit van oudsher ons denken richting geven, nemen doelen en cijfers de macht over”. De auteur beschrijft dat we daardoor minder getraind raken in de complexiteit van het leven. Akelig! Het leuke en praktische van Kamphuis? De filosoof geeft onder andere de tip om een film te kijken of naar een restaurant te gaan zónder eerst de reviews (want: cijfers) te bekijken. Ik ben onlangs diverse keren verrast door prachtige films!

Een andere tip, ditmaal in zijn hoofdstuk over kunst. Kamphuis: “Tijdens het ervaren van kunst ben je niet geïsoleerd in je eigen binnenwereld, maar word je onderdeel van een waarheid die groter is dan jijzelf”. In tegenstelling tot de analyses binnen de wetenschap geeft kunst ons de kans de wereld te ervaren door met huid en haar ons eraan te verbinden. Je moet daar natuurlijk wel voor open staan. Makkelijker gezegd dan gedaan? Nog zo’n fijne tip van de beste man: kijk tijdens een museumbezoek juist níet op de bordjes met uitleg. Denk niet te veel na en behandel kunst niet als iets wat “een of andere toestand in je teweeg zou moeten brengen”, aldus Heidegger. Loop de zaal rond en laat de kunst jou vervoeren, dwing dit niet af met de ratio. En écht, dit geeft een compleet andere experience aan je museumbezoek!

Het liefst bespreek ik hier alle achttien onderwerpen uit het boek over weergaloos leven. Er staat veel waardevolle informatie in die mij hielp mijn leven te verbreden. Zo gaf Kamphuis ook de tip tijdens een etentje alleen maar vragen te stellen aan je tafelgasten. Dit zorgde ervoor dat twee natuurkundige vrienden einde avond vraagtekens bij hun vak zetten toen deze vergeleken werd met uitspraken van de filosoof Kant. En blijkt filosofie daarnaast ook troost te kunnen bieden aan de hand van uitspraken van Schopenhauer, Plato, Vrouwe Filosofe Boëthius en binnen het boeddhistische geloof, die respectievelijk herkenning, relativering, aanvaarding en verwachting als handvatten aanreiken in tijden van ellende.

Al met al ben ik superduper enthousiast over dit boek en Lammert Kamphuis als filosoof. Het is hem écht gelukt filosofie toegankelijk te maken. Daarnaast geeft het boek troost, is het extreem herkenbaar, geeft het levenshandvatten en kun je er om lachen. En geeft het gegarandeerd aanleiding tot interessante gesprekken! En mocht je het boek lezen vanwege mijn ‘moetje’, en viel het tegen? Dan stel ik mezelf maar gerust met het idee dat het een dun boek is en ik slechts een dagje van je tijd heb gebietst.

Koop het boek hier.

Laat een reactie achter